przedsądowe wezwanie do zapłaty

Przedsądowe wezwanie do zapłaty – co powinno zawierać?

Tematem, jaki chciałbym dzisiaj poruszyć, jest przedsądowe wezwanie do zapłaty. Chcę w tym miejscu wyjaśnić, czym powinno charakteryzować się takie pismo, a przede wszystkim, jakie wywołuje ono skutki. Zagadnienia te nie są zbytnio skomplikowane, jednak zdarza się, że w praktyce mogą sprawiać pewne problemy uczestnikom obrotu prawnego.

Przedsądowe wezwanie do zapłaty

Ogólnie rzecz biorąc, możemy wyróżnić wezwanie do zapłaty i przedsądowe wezwanie do zapłaty. Oba te pisma nie muszą, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa cywilnego oraz postępowania cywilnego być sporządzane w żadnej szczególnej formie, jednak ten drugi rodzaj wezwania dotyczy tych pism, które z reguły stanowią ostatnie przed wystąpieniem wierzyciela na drogę sądową w celu zmuszenia dłużnika do zwrotu długu.

Zwykle kończy się ono słowami: niezrealizowanie zobowiązania w podanym terminie spowoduje wystąpienie na drogę postępowania sądowego i ewentualnie egzekucyjnego (w razie, gdyby dłużnik nie wykonał dobrowolnie wyroku sądowego, jaki w sprawie może zapaść), co spowoduje konieczność poniesienia przez państwa dodatkowych kosztów.

Wezwanie do zapłaty zaleca się sporządzać na piśmie, głównie w celu udowodnienia przed sądem, że wierzyciel „dążył do polubownego załatwienia sporu” przed wniesieniem pozwu, oraz wysyła się na adres dłużnika listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Oczywiście treść wezwania, a w szczególności zobowiązanie, jakie dłużnik ma spełnić na rzecz wierzyciela, zależą od konkretnej sprawy.

W większość przypadków jest to po prostu zapłata określonej sumy na wskazany numer konta bankowego, ale równie dobrze może to być np. stawienie się w siedzibie wierzyciela w celu odebrania zamówionego dzieła albo podpisanie umowy ostatecznej, w wypadku gdy wcześniej spisywaliśmy umowę przedwstępną. Szczególnym przypadkiem jest wezwanie do wykupu weksla, jaki wystawiliśmy na rzecz wierzyciela w formie in blanco, pod rygorem jego wypełnienia przez wpisanie konkretnej sumy.

Wymienione wyżej zachowania mogą być wymagane w piśmie, które od wezwania do zapłaty różni się tylko nazwą, tytułuje się je bowiem jako wezwanie do spełnienia świadczenia.

Skutki przedsądowego wezwania do zapłaty

Musimy mieć świadomość tego, że przedsądowe wezwanie do zapłaty to nie tylko wyraz dobrej woli wierzyciela, który daje „ostatnią szansę” na zakończenie współpracy w pokojowej atmosferze, czy też informacja, że dalsze zwlekanie z zapłatą albo próby renegocjacji postanowień umowy łączącej strony, tak aby zapłatę rozłożyć na raty lub opóźnić nie będą możliwe.

Warto zwrócić uwagę na przepisy art. 455 i 476 Kodeksu cywilnego. Pierwszy z nich stanowi, że w przypadku gdy termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Znaczy to tyle, że gdy wcześniej nie ustalono terminu np. zapłaty, staje się nim termin wskazany w wezwaniu do zapłaty.

Konsekwencje tego zapisu znajdujemy art. 476, który stanowi z kolei, że dłużnik dopuszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela.

Nie dotyczy to wypadku, gdy opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Zatem wezwanie do zapłaty, gdzie wskazuje się nam konkretną sumę, jaką mamy zapłacić i przede wszystkim termin tej zapłaty stanowi podstawę dochodzenia w późniejszym postępowaniu sądowym odsetek ustawowych za zwłokę, liczonych od tego właśnie terminu (odsetki te wynoszą od dnia 22 grudnia 2014 roku 8% w stosunku rocznym).

Przyznać jednak należy, że w zdecydowanej większość spraw termin zapłaty określa z góry umowa stron, zaś samo przedsądowe wezwanie do zapłaty jest w rzeczywistości ostrzeżeniem dla dłużnika oraz zawiera w sobie wymóg zapłaty należności wraz z odsetkami ustawowymi, lub umownymi.

Podsumowanie

Podsumowując, przedsądowe wezwanie do zapłaty jest powszechnie przyjętym w obrocie prawnym i gospodarczym pismem, które co do zasady precyzuje albo po prostu przypomina o wymagalnych obowiązkach i daje szansę na polubowne załatwienie sporu między stronami przed wystąpieniem wierzyciela na drogę.

Pamiętajmy także o tym, że na każde wezwanie do zapłaty warto odpowiedzieć, nawet jeżeli wiemy, że ktoś domaga się od nas określonego świadczenia niesłusznie. Podniesienie zarzutów w odpowiedzi na takie pismo może skutecznie zniechęcić drugą stronę do wytaczania powództwa przed sąd, gdzie może przegrać i być obciążony kosztami procesu, a w każdym razie będzie stanowić dowód na to, że „milcząco” nie przyznawaliśmy mu racji.