nabycie spadku

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia spadku

Stwierdzenie nabycia spadku, czyli ustalenie, kto i w jakim stosunku odziedziczy pozostawiony po zmarłym spadek. Stwierdzenie nabycia spadku następuje w postępowaniu prowadzonym w trybie nieprocesowym.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia spadku

Uczestnikami tego postępowania powinny być wszystkie osoby mogące wchodzić w rachubę zarówno jako spadkobiercy ustawowi, jak i testamentowi. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku inicjowane jest na wniosek, tzn. że osoba mająca interes prawny, zazwyczaj spadkobierca, składa do sądu wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po konkretnej osobie zmarłej.

Po rozpoczęciu tego postępowania sąd bada z urzędu, kto jest spadkobiercą. W szczególności sprawdza, czy spadkodawca pozostawił testament, oraz wzywa do złożenia testamentu osobę, co do której będzie uprawdopodobnione, że testament u niej się znajduje. Jeżeli testament zostanie złożony, sąd dokona jego otwarcia i ogłoszenia. Sąd spadku wzywa na rozprawę wnioskodawcę oraz osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi. Po przeprowadzeniu rozprawy wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku.

W postępowaniu tym wymienieni są wszyscy spadkobiercy, którzy nabyli spadek, oraz wysokość przypadających im udziałów. Obok postępowania przed sądem w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku istnieje możliwość postępowania przed notariuszem. Co do zasady notariusz sporządza akt poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego.

Akt poświadczenia dziedziczenia

Akt poświadczenia dziedziczenia może zostać sporządzony, gdy spadkobiercy złożą zgodne żądanie poświadczenia dziedziczenia przez notariusza. Poświadczenie dziedziczenia można więc uzyskać jedynie w niespornych, bezkonfliktowych sytuacjach. Natomiast, gdy w kręgu spadkobierców występują jakieś konflikty, bardziej odpowiednią drogą jest sądowe stwierdzenie nabycia spadku.

Nabycie spadku – podsumowanie

Ogólnie rzecz ujmując, dziedziczenie następuje z mocy prawa, tzn. samoistnie, czy to na podstawie testamentu, czy na podstawie przepisów ustawy. Zarówno sądowe postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku oraz notarialny akt poświadczenia dziedziczenia jedynie dokumentują fakt dziedziczenia. Są one jednak wymagane, aby w świetle prawa być uważanym za legalnego spadkobiercę po zmarłym, gdyż stanowią one m.in. dowód uprawnienia spadkobiercy.